Litera I

360 słów, strona 2 z 2.

insult z łac.

zniewaga. „— Nie za moją krzywdę daj mi się, Chryste, pomścić, ale za insulty ojczyźnie wyrządzone!” Potop

insultować łac.

znieważać, obrażać. „— Musieli cię tam w Siczy insultować, jeść i pić nie dawać?” Ogniem i mieczem to słowo w 2 lekturach →

insultum łac.

zniewaga; tu B. lm insulta : zniewagi. „…i wojnę rozpocząć, nim Chmielnicki jakowe układy zawiąże; wstyd by to bowiem i dyshonor był dla Rzeczypospolitej, by takie insulta płazem puścić miała.…” Ogniem i mieczem to słowo w 2 lekturach →

insumere łac.

zużyć, zastosować, poświęcić. „przeczytał, nie było czasu poprawować, bom wszytek musiał insumere na przepisanie.” Odprawa posłów greckich

insynuować

dawać do zrozumienia, sugerować coś ze złośliwą intencją. „— Krótko mówiąc, insynuuje pani, że panna Izabela...” Lalka

insza daw., starop.

tu: inna rzecz. „Tak znów insza:” O krasnoludkach i sierotce Marysi to słowo w 2 lekturach →

inszą

dziś: inną. „A piosenek umiała tyle, że cały dzień coraz to inszą śpiewała, a nigdy ich nie brakło.” O krasnoludkach i sierotce Marysi

insze gw.

inne. „Trza mu suknie insze wdziać.” Wesele

insze nastały

przywileje wystawiane przez kancelarię królewską; zaopatrywano je w pieczęć z orłem, przywieszoną do pergaminu na jedwabnym sznurze. „Nic teraz po mych fraszkach, bo insze nastały,” Fraszki

insze oczyma przenosi

gardzi innymi (patrząc wyniośle ponad ich głowami, omijając ich wzrokiem). „A wszystki insze oczyma przenosi.” Pieśni

inszego

dziś: innego. „Jeno patrzeć, jak urząd stracisz, a pan nasz miłościwy inszego do noszenia za sobą purpury swej weźmie!” O krasnoludkach i sierotce Marysi

inszom gw.

inną. „inszom sie ta rzondzom wiarą,” Wesele

inszy gw., daw., starop.

inny. + 1 inne znaczenie „I inszych, które wszystkie jako ten pacierz na pamięć wiedziała.” Chłopi, Część trzecia - Wiosna to słowo w 4 lekturach →

intelligo łac.

rozumiem. „Teraz intelligo.” Ogniem i mieczem

inter caetera łac.

między innymi. „Inter caetera trzy są chory, a trzeci jakoby greckim chorom przygania, bo oni już osobny characterem do tego mają; nie wiem, jako to w polskim języku brzmieć będzie.” Odprawa posłów greckich

inter regna łac.

w granicach królestwa. „Im prędzej wyruszę i stanę inter regna, tym będzie lepiej!...” Potop wszystkie 3 wystąpienia →

intercyza z łac.

umowa na piśmie zawierana przed ślubem; dotyczyła przede wszystkim spraw majątkowych, również jakichś szczególnych warunków i obowiązków współmałżonków. + 2 inne znaczenia „Piękną napisali intercyzę, co?...” Lalka to słowo w 5 lekturach →

interes

tu: zainteresowanie. „Judym kłaniał się jeszcze z wrodzonym plątaniem się nóg, gdy pani Niewadzka rzekła z akcentem żywego interesu w tonie mowy:” Ludzie bezdomni

interesa

dziś popr. forma: interesy. „Ale Herhor i kapłani nie krępowali się drobiazgami, gdy chodziło o wielkie interesa państwowe.” Faraon to słowo w 2 lekturach →

interlokutor z łac.

rozmówca. „Nazywał swego interlokutora „po prostu sceptykiem".” Przedwiośnie to słowo w 2 lekturach →

interregnum łac.

bezkrólewie, czas pomiędzy śmiercią lub abdykacją jednego króla a koronacją następnego. „Konwokacje i elekcje, interregnum, niezgody i machinacje zagraniczne teraz, gdy potrzeba by, aby cały naród w jeden miecz w jednych ręku się zmienił.” Ogniem i mieczem

interrex łac.

osoba zastępująca króla w okresie bezkrólewia, regent. „Nie bywałem tam jeszcze w życiu moim, ja prosty żołnierz, alem słyszał o sądach marszałkowskich, które za wydobycie szabli pod bokiem króla lub interrexa gardłem karzą.” Ogniem i mieczem

interwał

tu: przerwa. „Wśród sennych rozmów upływał niepostrzeżenie czas i biegł nierównomiernie, robiąc niejako węzły w upływie godzin, połykając kędyś całe puste interwały trwania.” Sklepy cynamonowe

interwiew

wywiad. „Poczciwa ciotka urządza mi interwiew, jak też ja sądzę: czy lepiej dać więcej w gotówce, czy więcej „włożyć w wyprawę"?” Ludzie bezdomni

„Intransigeant"

„Nieprzejednany", dziennik wychodzący w Paryżu od r. 1880 do r. 1940, reprezentował początkowo poglądy republikańskie, później wyraźnie prawicowe i nacjonalistyczne. „Obok niego przesuwali się ludzie wszelkiego typu, a między innymi wędrowny herold „Intransigeanta" dźwigający na wysokim drągu treść ostatniego numeru tej gazety przyklejoną do poprzecznej deski.” Ludzie bezdomni

intrata z łac., daw.

dochód z dóbr ziemskich, pożytek. + 3 inne znaczenia „Koron intraty rocznej mu przeznaczył” Hamlet to słowo w 6 lekturach →

intratny

przynoszący znaczny dochód; opłacalny. „…iemania wśród osób, które na żaden sposób wolnomyślnością przejąć się nie mogły, bo wśród księży i szlachty osiadłej na intratnych folwarkach, nosił długie, niezgrabne palto, przydeptane buty i obrzydliwie kaszlał.…” Syzyfowe prace

introdukcja z łac.

wstęp. „Przed rozpoczęciem solennego koncertu wydawał zawsze, pod batutą panicza, nienaśladowane, znakomite w swoim rodzaju beknięcie, pewien gatunek introdukcji, po której dopiero następowały chóralne wrzaski.” Syzyfowe prace

intromitować

wprowadzać. „I kredens doń (jak mówi) zaintromitował.” Pan Tadeusz, czyli ostatni zajazd na Litwie to słowo w 2 lekturach →

invenit łac.

stworzył, wykonał. „…tojność nie pomyślała sobie tak: „Swoje własne desiderata w gębę mu włożyłem, wmówiłem w niego, że to on z własnego rozumu invenit księcia Michałową kandydaturę, krótko mówiąc: ugniotłem kpa w ręku, jakby był z wosku..." Wasza dostojność!…” Pan Wołodyjowski

invidia łac.

zazdrość, zawiść. „— Mosanie, stepy teraz spokojne; znam ja się z nimi nie od dziś, a to, co mnie spotkało, to jest złość ludzka i invidia.” Ogniem i mieczem to słowo w 2 lekturach →

inviolatum łac.

nienaruszalny, nietykalny. „Im są bogatsi, tym zacieklej bronić się będą, ufni nie tylko w moc oręża, ale w świętość miejsca, które zabobon katolicki całego tego kraju jako inviolatum uważa.” Potop

inwalid

dziś tylko: inwalida (kaleka). „Jeszcze nie jestem inwalidem i dla chwilowego osłabienia nie mogę się wyrzekać przyszłości.” Lalka

inwektywa z łac.

zniewaga. „— Niechże ten zuchwały szlachcic już jedzie, bo nie wypada dla twojej godności, byś się gniewem przeciw niemu unosił, a gdy mu wolność obiecałeś, liczy on na to, że albo słowo złamiesz, albo jego inwektyw słuchać musisz.” Ogniem i mieczem

Inwentarskie narzędzia

przedmioty codziennego użytku, powszednie. „Inwentarskie narzędzia.” Satyry

inwentarz

tu: pojazd, sprzęt. „…ych resorach, o ile wolno tak zamożnym porównaniem obarczać biedaka, wiedząc z góry, iż wolałby podrzuty wzmiankowanego inwentarza niźli własnego kadłuba.…” Klechdy polskie

inwersyjny

polegający na inwersji, odwróceniu. „Elżbieta znała mieszkańców sutereny, wszyscy bowiem co dnia przechodzili podwórzem do wspólnego „tezolka" (ten inwersyjny termin obowiązywał już od dawna w rodzinie Bieckich nawet służbę), ukrytego w pobliżu szopy z drzewem z lewej strony, za wielką, czarną pa…” Granica

inwidia z łac., łac.

zazdrość, zawiść. „A nie obierzecie pułkownika, to się i lepiej stanie, bo nie będzie nikomu krzywdy ani inwidii.” Potop wszystkie 4 wystąpienia →

inwigilować

śledzić. „Jak na złość nikt go nie inwigilował.” Przedwiośnie

inwitacja z łac.

zaproszenie. „Inwitacją nieś piorunem” Zemsta

inwitacje

zaproszenia. „wyjmuje inwitacje i pokazuje, wszyscy przekonywają się” Dziady, część III

inwokacja

wezwanie, przywołanie. „Zdawało mu się, że w tym przeciągłym i melancholijnym dźwięku słyszy całą orkiestrę wygrywającą inwokację z Roberta Diabła.” Lalka

Io mit. gr.

zakochany Zeus zamienił ją w jałówkę, by uratować przed zazdrosną Herą. „Gdybym był Zeusem, otoczyłbym ją chmurą, jak on otoczył Io, lub spadłbym na nią dżdżem, jak on spadł na Danae.” Quo vadis

iocus łac.

żart. „— Patrzcie go: powiedzieć mu najniewinniejszy iocus, to zaraz wąsikami rusza jak wściekły chrabąszcz!” Potop

Ipohorski-Lenkiewicz, Zygmunt Stanisław 1912–1944

bojówkarz oenerowski, dziennikarz, poeta, dyrektor warszawskich teatrów jawnych w czasie okupacji (od 1943 Teatru Rozmaitości Jar) i organizator zawodów bokserskich w lokalach teatrów, członek AK, płatny stały współpracownik Gestapo. Jako dziennikarz i literat związany był z czasopismami: „ABC" (red. działu literackiego dziennika od 1936), „Szarża" (tygodnik satyryczny, w którym publikował wiersze), „Żołnierz Polski" (tygodnik wojskowy, gdzie ukazywały się jego wiersze i opowiadania), a w czasie wojny „gadzinówek" niemieckich, jak „Nowy Kurier Warszawski". 13 stycznia 1938 w kawiarni Ziemiańska dwukrotnie spoliczkował Antoniego Słonimskiego z powodu wiersza Dwie ojczyzny , który uznał za „znieważający Polskę". Plagiat, o którym tu mowa dotyczy wiersza Pierwszy śnieg Ipohorskiego, wzorowanym na Dwóch wiatrach Tuwima (sprawę wyjaśniał autor splagiatowanego utworu w artykule Wiatr i śnieg , „Wiadomości Literackie" 1938, nr 5). Ipohorski został zlikwidowany 25 maja 1944 przez AK z wyroku Sądu Specjalnego Cywilnego Okręgu Warszawskiego w ramach akcji „Kośba" za kolaborację z okupantem. „Plagiografoman Ipohorski;” Kwiaty polskie

ippokreńską rosą

wodą ze źródła Hipokreny. „A ippokreńską rosą włosy swe maczacie,” Fraszki

ipsissima verba łac.

te same słowa. „— Powtórzę ich ipsissima verba, bo to przecie wraża przygana na największą pochwałę wychodzi.” Pan Wołodyjowski

ipso facto łac.

samo przez się, na mocy samego faktu. „Wyraz trudny do wymówienia lub taki, który mógł zostać błędnie odczytany przez odbiorcę, uważano ipso facto za niewłaściwy.” Rok 1984

Irkuck

miasto we wschodniej Syberii nad rzeką Angara. „Gotował wraz z innymi piwo, które do dziś dnia pijemy, i sam w rezultacie oparł się aż gdzieś koło Irkucka.” Lalka

ironia

drwiny. „Wnet się jednak pohamował i mówił dalej z jowialnym uśmiechem, w którym gorzką ironię dostrzec było można.” Mendel Gdański

Iryda a. Iris

(mit. gr.) bogini tęczy, posłanka bogów. „Woła Irydy w złote ustrojonej pióra:” Iliada

Iryda a. Irys mit. gr.

bogini jutrzenki, posłanka bogów. „A wezwawszy Irydy, bogów posłannicy:” Iliada wszystkie 3 wystąpienia →

Irydionie

Tak zwraca się Słowacki do Zygmunta Krasińskiego, autora dramatu z czasów rzymskich, za panowania Heliogabala, pt. Irydion ; imię tytułowego bohatera nawiązuje do Irydy, bogini tęczy oraz samej tęczy jako biblijnego znaku przymierza między Bogiem a ludźmi po potopie. „Kochany Irydionie!” Balladyna

Irys a. Iris mit. gr.

wysłanniczka bogów, personifikacja tęczy. „Przychodzi do Heleny Irys złotopióra.” Iliada

iść jak z płatka

udawać się z łatwością. „I wszystko szło jak z płatka.” Balladyna

iść komunikiem daw.

jechać konno, wierzchem, bez wozów i piechoty; komunik (daw.) — jeździec, kawalerzysta. „Co zaś do wozów, to ich nie mam, bo z towarzyszami po żołniersku komunikiem idę, ale pan poseł ma i tuszę, że jako uprzejmy kawaler chętnie nimi pani i jejmościance służyć będzie.” Ogniem i mieczem to słowo w 2 lekturach →

iść o lepszą daw.

starać się wykazać przewagę. „…było zawsze znaleźć najprzedniejszych szermierzy francuskich, angielskich, burgundzkich i włoskich, gotowych z każdym iść o lepszą.…” Krzyżacy

Iść tam wysoko i nocą nie radzę

To miejsce teologowie wykładają przez słowa Zbawiciela zapisane w Ewangelii św. Jana, w. 12 i 15: „Idźcie podczas, gdy macie światło, ażeby ciemność was nie ogarnęła. Kto chodzi w ciemności, sam nie wie, gdzie idzie". „Iść tam wysoko i nocą nie radzę,” Boska Komedia

iście daw.

chód; neol. od. czas. iść . + 1 inne znaczenie „I stamtąd nasze zwróciliśmy iście” Boska Komedia to słowo w 2 lekturach →

iścizna stpol.

prawda istotna, rzeczywistość. „Ci z fenomenalnym jasnowidzeniem ujawniali geniusz swej rasy, zdolność docierania do najgłębszej, najostatniejszej iścizny, do samego sedna spraw ludzkich — odsłaniali słabość i miejsca chore, zgniłe, obumarłe konającego świata burżuazji i ofiarowywali pracują…” Przedwiośnie

Isia

Jadwisia (Jadwiga, rzeczywiste imię córki Tetmajerów). „Gospodyni, Isia” Wesele

iskać gw.

usuwać wszy. „Nastawiła obiad, przyogarnęła się nieco i zabrawszy dzieci, siadła z nimi na ganku, by je wyczesać i przeiskać, że to w tygodniu nie starczyło nigdy czasu.” Chłopi, Część trzecia - Wiosna

Iski

Iska utożsamiana jest z Saraj, według tradycji jest to jedna i ta sama osoba zob. Raszi do 11:29. „I żył Nachor, po spłodzeniu Teracha, sto dziewiętnaście lat, i spłodził synów i córki.” Genesis. Księga Rodzaju. Bereszit

Iskrząc oczyma naczelnik szatanów

Widzimy w dalszym ciągu tej pieśni, jak oszuści potępieńcy oszukują swoich nadzorców, ażeby z ich szpon co prędzej umknąć i zanurzyć się w smołę. Scena ta pełna ruchu i życia przypomina mimo woli, że i poza obrębem piekła podobne sceny wzajemnego oszukaństwa rządzących i rządzonych dziać się mogą. „Iskrząc oczyma naczelnik szatanów.” Boska Komedia

iskrzącymi

u Cylkowa: 'iskrzących', 'białych': uzasadnienie korekty: w wersji Cylkowa werset 12 nie łączył się logicznie z wersetem 11, a stanowią one jeden fragment. „Zgromadźcie się i posłuchajcie, synowie Jakuba, a słuchajcie Israela, ojca waszego!” Genesis. Księga Rodzaju. Bereszit

Ismenus

rzeka pod Tebami. Nad nią leżała świątynia Apollina, Ismenion. Była ona siedzibą wróżbitów, którzy wróżyli z płomieni buchających na ołtarzu. „I tam, gdzie ołtarz Ismena popielny,” Król Edyp

Ist gut niem.

To dobrze. „— Ist gut— rzekł kierownik — ist sehr gut.” Pożegnanie z Marią

ist sehr gut niem.

to bardzo dobrze. „— Ist gut— rzekł kierownik — ist sehr gut.” Pożegnanie z Marią

Istar , Isztar

babilońska i asyryjska bogini wojny, miłości i płodności, związana przede wszystkim z seksualnością. Pani Nieba, utożsamiana z gwiazdą zaranną (planetą Wenus). Stała się główną boginią Mezopotamii, spokrewnioną z zachodniosemicką Astarte. „— Istar jest bogini wielka i dobra, przyjmij to na jej świątynię.” Faraon

istierika ros.

histeria. „Zrazu pomyślał, że jego partnerce zrobiło się niedobrze, że to jakiś panieński atak — istierika, na którą panny w Rosji bardzo cierpią.” Przedwiośnie

istm z łac.

przesmyk. „Każę przekopać istm koryncki, a w Egipcie wzniesiem takie pomniki, przy których piramidy wydadzą się igraszką dziecinną.” Quo vadis

istmijska kraina

Korynt, leżący w pobliżu Istmosu, czyli przesmyku korynckiego. „Jego chcą ludzie istmijskiej krainy” Król Edyp

istnie

dziś popr. forma: istnieje. „Że miłość istnie, że może być szczera,” Śluby panieńskie czyli Magnetyzm serca

istność

istnienie. „— Nadszedł właśnie czas, abyś poświęcił swoją istność królowi królów — odezwał się d'Artagnan — jeżeli chcesz zrobić mi grzeczność: Non inutile desiderium in oblatione.” Trzej muszkieterowie

Istru ni Fasisu wody

wody dwóch największych rzek Europy i Azji, Istru, dzisiejszego Dunaju, i Fasisu, dzisiejszego Rion, na południe od Kaukazu, wpadającego do Morza Czarnego. „Myślę, iż Istru, ni Fasisu wody” Król Edyp

Iszmael

hebr. יִשְׁמָעֵאל Jiszmael, od słów שָׁמַע ( szama ): 'słyszeć' i אֵל ( el ): 'Bóg'.

Isztar

mezopotamska bogini miłości i wojny. „Nie mieli potrzeby wnikać, czy owi bogowie nazywają się Baal, Ozyrys, Moloch lub Isztar; im mniejsza wiedza, tym bardziej żarliwa ortodoksja.” Rok 1984

Itak

przydomek Odyseusza (od rządzonej przez niego Itaki). „Tuż Itak, wielki radą, niezmordowan trudem,” Iliada wszystkie 2 wystąpienia →

Itak, Neritos, Polyktor

trzej herosi Itaki, synowie Pterelaosa, przybyli na wyspę z Kefallenii. „Itak, Nerit, Polyktor wznieśli ową studnię,” Odyseja

Itaka

wysepka na Morzu Jońskim, obecnie nazywana Theaki. „— «To jest mądry Odys, co w Itace włada:” Iliada

Italiję

dziś: Italię; tu: forma wydłużona (zgodna z daw. wymową) dla zachowania rytmu jedenastozgłoskowca. „Upokorzoną Italiję zbawi,” Boska Komedia

Italiji

Italii; tu: forma wydłużona (zgodna z daw. wymową) dla zachowania rytmu jedenastozgłoskowca. „Był cesarz Rudolf; Italiji rany” Boska Komedia

italscy żołnierze-ochotnicy

Mieszkańcy Italii zostali jeszcze przez Augusta uwolnieni od służby wojskowej, skutkiem czego tak zwana cohors italica , stojąca zwykle w Azji, złożona była z ochotników. Również w straży pretoriańskiej, o ile nie składała się z cudzoziemców, służyli ochotnicy. „…ące blaskiem klejnotów; za nimi znów mały oddział pretorianów w rzymskich zbrojach złożony z samych italskich żołnierzy-ochotników; znów tłumy wykwintnej służby niewolniczej i chłopiąt, a wreszcie jechał sam cezar, którego zbliżanie się zwiastował z daleka okr…” Quo vadis

Ite, missa est łac.

Idźcie ofiara skończona; słowa kapłana w rozesłaniu, tj. końcowej części katolickiej mszy w języku łacińskim (tzw. ryt trydencki), odprawianej powszechnie od 1570 r. do soboru watykańskiego II (1962–1965). „«Ite, missa est».” Kwiaty polskie

item łac.

także, podobnie, tak samo. „Item — postawię je osobno —” Kwiaty polskie

Iteritura simul łac.

Mająca zaraz odejść. „— Iteritura simul...” Popioły

iterum łac.

znowu, jeszcze raz. „— Iterum, bracie!” Popioły

iterum atque iterum łac.

raz jeszcze i jeszcze raz. „— Iterum atque iterum!” Popioły

iuro łac.

przysięgam. „Juro na ten miesiąc niebieski, że waść coś tu kręcisz alboś się tak już rozłakomił, że krew wolisz niż łożnicę.” Ogniem i mieczem

ius primae noctis łac.

prawo pierwszej nocy. „Istniało też coś o nazwie ius primae noctis, choć zapewne nie wspominano o tym w podręczniku dla dzieci.” Rok 1984

ius terrestre łac.

prawo ziemskie. „— Kto, mośćbrodzieju, na mój grunt dnia dzisiejszego, kto, mówię, na mój grunt nogą stąpi, tego, mośćbrodzieju, już nie wypuszczam za granice włości: takie u mnie z dawien dawna ius terrestre — dnia dzisiejszego.” Popioły

Iusiurandum, patri datum łac.

Przysięgi danej ojcu aż do dziś tak dochowałem. (słowa Hanibala).

iustitia, fundamentum regnorum łac.

sprawiedliwość, fundament władzy. „…ów starostwa naszego żmudzkiego, aby te słowa nasze w sercach i umysłach zatrzymali, które nam sama iustitia, fundamentum regnorum, przesłać, ku ich pamięci, nakazała."…” Potop

iuventus łac.

młodość. „Na poetyce w szkołach sandomierskich iuventutem marnuje...” Popioły

Iwangród

nazwa nadana Dęblinowi w okresie zaborów. „Nie wrócił tam aż w Iwangrodzie, kiedy trzeba było zabrać walizkę dla przeniesienia jej do innego wagonu.” Ludzie bezdomni

iwina

gatunek wierzby. „Był w jakimś nieznanym miejscu, na błoniach zarosłych iwiną i chrustami, które przeraźliwie w wichrach gwizdały.” Popioły

Izabela

królowa hiszpańska Izabela II (1830–1904); panowała w latach 1844–1868. Po abdykacji na rzecz syna, Alfonsa XII, przebywała w Paryżu. „Królowa Izabela..."” Lalka

izabelowaty

o maści konia: jasnożółtawy, płowy. „…wesoło na Bastylię; lecz ponieważ przypatrywał się tylko Bastylii, nie widział milady, która siedząc na pysznym koniu izabelowatym, wskazywała go palcem dwom ludziom podejrzanej powierzchowności, a ci zbliżyli się do szeregów, aby mu się dobrze przypatrzeć.…” Trzej muszkieterowie

Izajasz mówi

„Przeto w ziemi swej posiędą tyle dwoje, wesela wieczne mieć będą" (Izajasz, rozdz. 61, w. 7). „Widzę ją jasno: wszak Izajasz mówi:” Boska Komedia

Izara

prawy dopływ Dunaju, źródła ma w Alpach Tyrolskich, przepływa przez górną Bawarię w pobliżu Monachium. „— Zupełna karykatura Izary...” Ludzie bezdomni

Izba Deputowanych

zgromadzenie ustawodawcze we Francji, wybrane w powszechnym głosowaniu. Siedzibą jego jest Palais–Bourbon (na lewym brzegu Sekwany, naprzeciw placu Zgody), pałac z pierwszej połowy XVIII w. „i Izby Deputowanych, na prawo kościoła Magdaleny i Opery.” Lalka

Izba Lordów

wyższa izba parlamentu brytyjskiego. „— Izba Lordów — wtrącił tamten nostalgicznie.” Rok 1984

izba wyższa

parlament w państwach burżuazyjnych składa się z dwu oddzielnych przedstawicielstw, zwanych „izbami". Do izby wyższej należą często (np. w Anglii) przedstawiciele arystokracji rodowej. „Są nimi takie, których przodkowie byli hetmanami, senatorami, wojewodami, czyli po dzisiejszemu: marszałkami, członkami izby wyższej lub prefektami departamentów.” Lalka

Izbica a. Izbica Kujawska

miejscowość (dawniej gromada) w powiecie kolskim. „Na drugi dzień zajechał samochód ciężarowy z Izbicy i w tym samochodzie było piętnastu Żydów z Izbicy.” Medaliony

iże gw., starop.

aż; tak że. + 1 inne znaczenie „Postrzępione, sine chmurzyska przewalały się po niebie kiej roztrzęsione snopy, a wiater jeszcze się wciąż wzmagał i tak jakoś ci podwiewał z dołu, iże poszycia na chałupie jeżyły się niby szczotka.” Chłopi, Część trzecia - Wiosna to słowo w 2 lekturach →

Izis a. Izyda

bogini przyrody, pełna dobroci patronka macierzyństwa, rodziny, sztuki i magii. Siostra i żona Ozyrysa, matka Horusa. Często przedstawiana jako matka siedząca z małym dzieckiem, Horusem, na ręku. Jako żona władcy Ozyrysa wyobrażana z symbolem tronu na głowie. + 1 inne znaczenie „— O Izis — Izis — Izis — po trzykroć wymawiam imię twoje.” Faraon wszystkie 2 wystąpienia →

Izmena Antygona Deidamia

Osoby wzmiankowane w poemacie Tebaida . „Deidamia ze swymi siostrami».” Boska Komedia

izwiestno ros.

wiadomo. „— Widzi pani, mnie nic nie izwiestno.” Syzyfowe prace

Izyda

egipska bogini macierzyństwa, rodziny, sztuki i magii. Siostra i żona Ozyrysa, matka Horusa. Przedstawiana jako kobieta z symbolem tronu na głowie. „O Izydo, nigdy nie skąpiłam ci ofiar, ale dziś robię największą...” Faraon

Izydor z Sewilii ok. 560–636

arcybiskup Sewilli, doktor Kościoła, przewodniczący IV synodu w Toledo w 633 r., zajmował się publikacją dekretów papieskich i postanowień synodalnych oraz klasyfikacją magii.; pochodził z Kartageny, jego braćmi byli biskup Leander i biskup Fulgencjusz, całe rodzeństwo, wraz z siostrą Florentyną to święci Kościoła katolickiego; św. Izydor jest patronem Internetu; na jego dziełach oparty został tzw. bestiariusz z Worksop z XII w. „Izydor z Sewilii,” Kwiaty polskie

Objaśnienia pochodzą z przypisów redakcji WolneLektury.pl i są udostępnione na Licencja Wolnej Sztuki 1.3. Zebranie ich w słownik i przykłady użycia pochodzą od nas.