alkierz
daw., z niem. Erker : wykusz
- w architekturze: czworoboczne pomieszczenie narożne, wyraźnie wyodrębnione z bryły budynku (również dachem); w staropolszczyźnie: popularne określenie małego, ustronnego pokoiku, bocznego gabineciku.
- ustronny pokoik; sypialnia; tu: mniejsze pomieszczenie w karczmie dla lepszych gości.
- osobna izba w rogu budynku; w domach mieszkalnych używana często jako sypialnia.
- ustronny pokoik, często w narożniku budynku; garderoba.
W lekturach
Boryna się rozzuł i poszedł do ciemnego alkierza, zamykając drzwi za sobą, odsunął z małej szybki deskę, że zachodnie światło krwawym brzaskiem zalało alkierz.
W głównej izbie tłoczyło się wiela różnego narodu, przepijając a gwarząc, zaś w alkierzu zebrali się co młodsi z lipeckich, z kowalem i Grzelą, wójtowym bratem, na czele.
Wczoraj na ten przykład widzieli ją z wójtem w karczmie; w alkierzu siedzieli, a Żyd ledwie nadążył donosić półkwaterki...
— puśćcie do alkierza.
Zaprowadził także Zbyszka do alkierza, pachnącego całkiem żywicą i miętą, w którym u pułapu wisiały całe pęki skór wilczych, lisich, kunich i bobrowych.
Trzykroć się ku drzwiom alkierza potoczył,
…krygami, muskaniem wąsa oraz odrzucaniem wylotów wiódł ją uroczyście przez tłum zgromadzony już nie tylko w bawialni, w alkierzach, w ciasnych i niskich izdebkach dworu, ale nawet w sieni, na ganku, w bokówkach starych ciotek, sióstr-panien odwiecznych i rezyd…
Kłębowa kompania przetoczyła się do alkierza, skąd też niezgorszy wrzask dochodził, jeno Socha i Małgośka tańcowali zapamiętale abo ująwszy się wpół na mróz biegli na powietrze.
Inne trudne słowa z tej lektury
Z utworu Chłopi, Część druga - Zima — tam to słowo pada najczęściej.
Objaśnienie pochodzi z przypisów redakcji WolneLektury.pl, udostępnionych na Licencja Wolnej Sztuki 1.3. Zestawienie i przykłady użycia pochodzą od nas.