Czytam Lektury

Dejanira

mit. gr.

  1. żona Heraklesa; zazdrosna o męża podarowała mu szatę nasyconą krwią centaura Nessosa, zabitego niegdyś przez Heraklesa; krew centaura, rzekomo mająca zapewniać wierność, była palącą trucizną; szata wżarła się w ciało herosa, który aby skrócić swoje męczarnie, zbudował stos pogrzebowy i rzucił się w płomienie. „Paląca koszula Dejaniry" jest synonimem nieznośnego, zabójczego cierpienia, które więzi ofiarę w swej mocy, od którego nie ma ucieczki. Tu koszulą tą ma być „czerep rubaszny", który należy kojarzyć z spuścizną sarmatyzmu: przez nią Polacy nie są zdolni do odpowiedzialnego i honorowego czynu patriotycznego, a jedynie do zabawy w wojaczkę.
  2. ukochana Heraklesa, porwana przez centaura Nessosa.

W lekturach

Przypomnieć musiał więc o Dejanirze:
Beniowski, Juliusz Słowacki · Pieśń IV
Tę — Dejaniry palącą koszulę:
Grób Agamemnona, Słowacki, Juliusz · Grób Agamemnona
Nie myślał o tym wcale, co będzie czynił później; chodziło mu jedynie o chwilę bieżącą, o zdarcie koszuli Dejaniry.
Popioły, Stefan Żeromski · Gnosis

Inne trudne słowa z tej lektury

Z utworu Beniowski — tam to słowo pada najczęściej.

Objaśnienie pochodzi z przypisów redakcji WolneLektury.pl, udostępnionych na Licencja Wolnej Sztuki 1.3. Zestawienie i przykłady użycia pochodzą od nas.